بی راه نیست بگوییم ما ایرانیان ترجیح دادیم تا طبیعت را فهم کنیم تا تسخیر؛ شاهد مثال آنکه اگر شناخت شیب زمین مهم ترین دستمایه ایده کاریز بود، یخچال خشتی تلاشی برای نگه داشتن سرما در دل گرما بود. اگر اولی آب را ذخیره می کرد دومی تلاش داشت با حفظ سرما، امکان نگهداری مواد غذایی در دل گرمای تابستان را تضمین کند. شاید در نگاه اولاز کاریز تا یخچال، صرفا یک سازه خالی به نظر برسند اما پشت هر یک از آن ها داستانی است عمیق؛ داستان خرد یرانی که تهدید را به فرصت تبدیل می کند.